مواد شیمیایی مورد استفاده در تصفیه آب و فاضلاب بسیار گسترده و دارای طیف متنوعی از مواد و ترکیبات شیمیایی میباشد.
استفاده از مواد شیمیایی با کیفیت در تصفیه آب و فاضلاب بسیار حائز اهمیت است. زیرا این مواد توانایی حذف ناخالصی و آلودگیهای مختلف را دارند. استفاده از مواد شیمیایی مطابق با استانداردهای بینالمللی، کیفیت تصفیه آب و فاضلاب را بهبود میبخشد.
همچنین استفاده از مواد شیمیایی با کیفیت میتواند به بهبود فرآیندهای تصفیه و کاهش هزینههای عملیاتی منجر شود.
در صنعت تصفیه آب و فاضلاب از مواد شیمیایی مختلفی استفاده میشود که در ادامه به مهمترین مواد شیمیایی صنعت آب و فاضلاب و کاربردهای آنها اشاره میکنیم:
مواد منعقد کننده و ته نشین کننده
این مواد بیشتر در حوضچههای ته نشینی و تصفیه فاضلاب و پساب کاربرد دارند.
مهمترین مواد منعقد کننده شامل موارد زیر میباشد:
- پلی آلومینیوم کلراید
- سولفات آلومینیوم
- پلی الکترولیت
- کلروفریک
پلی آلومینیوم کلراید
پک (Poly Aluminium Chloride) Pac یا همان پلی آلومینیوم کلراید با فرمول شیمیایی Al2Cl(OH)5 ترکیبی پلیمری است که در ته نشینی ذرات معلق و حذف کدورت آب بسیار کاربرد دارد.
پلی آلومینیوم کلراید به دلیل قدرت انعقاد بالا، مصرف کمتر نسبت به زاج و تولید لجن کمتر، امروزه یکی از پرکاربردترین مواد شیمیایی تصفیه آب و فاضلاب در تصفیهخانههای شهری و صنعتی محسوب میشود.
پلی آلومینیوم کلراید یا پک در دو گرید آشامیدنی و صنعتی موجود میباشد. این ماده به عنوان منعقد کننده در بسیاری از صنایع همچون صنعت کاغذ سازی و نساجی کاربرد دارد.
سولفات آلومینیوم
سولفات آلومینیوم یا زاج یکی از پر کاربرترین مواد منعقد کننده میباشد.
از سولفات آلومینیوم در بسیاری از صنایع همچون، کشاورزی، صنعت کاغذ و کارتن سازی، رنگرزی و ... استفاده میشود.
پرکاربردترین نوع زاج، سولفات آلومینیوم 17 درصد میباشد.
سولفات آلومینیوم به دو صورت زاج کریستالی و زاج پودری وجود دارد. مهمترین کاربرد سولفات آلومینیوم 17درصد در تصفیه خانه و استخرهای پرورش ماهی میباشد.
پلی الکترولیت
پلی الکترولیت یکی دیگر از مواد ته نشین کننده ذرات معلق و کلوییدها در آب میباشد.
پلی الکترولیت که از خانواده فلوکولانتها هست، در صنعت تصفیه فاضلاب و پساب جهت لخته سازی بسیار پر کاربرد میباشد. پلی الکترولیت به دو دسته پلی الکترولیت آنیونی و پلی الکترولیت کاتیونی تقسیم میشوند.
استفاده از پلی الکترولیت مناسب میتواند میزان مصرف مواد منعقدکننده را کاهش داده و راندمان تهنشینی در سیستمهای تصفیه فاضلاب را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
مهمترین موارد استفاده از پلی الکترولیت آنیونی در صنایع نساجی و تولید شکر و صنعت کاغذ میباشد. معروفترین برندهای پلی الکترولیت، پلی الکترولیت تیانران و پلی الکترولیت فویون میباشد.
کلروفریک
از معروفترین مواد منعقد کننده میتوان به کلروفریک یا کلراید آهن اشاره کرد.
یکی از مهمترین دلایل استفاده از کلروفریک مایع، قیمت بسیار پایین آن نسبت به سایر منعقد کنندهها میباشد. کلروفریک مایع اغلب دارای خلوص 40 درصد میباشد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد کلروفریک بر روی لینک کلیک کنید.
مواد شیمیایی دیگ بخار و رسوب زدا
- ضد رسوب دیگ بخار دی ام dm
- اسید دیسکلر
- خنثی کننده اسید
ضد رسوب دیگ بخاردی ام dm
ضد رسوب دیگ بخار یا به اختصار دی ام dm یکی از مهمترین مواد مورد استفاده در دیگ بخار میباشد. مواد ضد رسوب دیگ بخار که اغلب بر پایه فسفاتها هستند، به روشهای متفاوت، مانع از تشکیل رسوب در دیگ بخار میشوند.
ضد رسوب دیگ بخار، عموماً از ترکیباتی مانند فسفات، نیترات، سیلیکات و پلی فسفات تشکیل شده است.
این مواد شیمیایی به عنوان سوماریانت با کربنات کلسیم و دیگر مواد رسوب گذاری در راکتورهای آبگرم تعامل میکنند و تشکیل رسوب را مهار میکنند. علاوه بر این، ضد رسوب دیگ بخار میتواند به عنوان یک انحلال کننده برای رسوبات موجود در دیگ بخار و لولههای بخار عمل کند و آنها را از سطح دیوارهها تخلیه کند.
اسید دیسکلر
اسید دیسکلر acid descaler یا مواد رسوب زدا، بر پایه اسید کلریدریک می باشد. اسید دیسکلر که بالاترین درصد خلوص آن 33 درصد است با نامهایی همچون اسید دی اس کلر، دیسکیلر، جوهرنمک، رسوب بر صنعتی و اسید کلریدریک صنعتی نیز شناخته میشود.
این رسوب زدا به دلیل قیمت پایین و کارایی بسیار بالا بهترین گزینه برای حذف رسوبات در سیستمهای سرمایشی و گرمایشی همچون دیگ بخار، کولینگ تاور(برج خنک کننده)، چیلرهای جذبی، شوفاژخانه و موتورخانه میباشد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر برای اسید دیسکلر بر روی لینک کلیک کنید. همچنین برای آشنایی با نحوه اسید شویی دیگ بخار میتوانید بر روی لینک کلیک کنید.
خنثی کننده اسید
پس از رسوب زدایی از سیستمهای سرمایشی و گرمایشی با اسید دیسکلر، محیط اسید شویی شده دارای pH اسیدی میشود.
همانطور که میدانیم محیط اسیدی احتمال خوردگی فلزات را بسیار بالا میبرد. از همین رو برای بالا بردن pH و خنثی کردن محیط، از مایعی به نام خنثی کننده اسید دیسکلر استفاده میگردد. خنثی کننده بر پایه سود کاستیک میباشد.
مواد شوینده ممبران
- اسید شستشو ممبران
- قلیا شستشو ممبران
- ضد جلبک ممبران (دترجنت ممبران)
اسید شستشو ممبران
فیلتر ممبران دستگاه آب شیرین کن، پس از گذشت مدت زمانی(حدودا 9 ماه تا یکسال) که افت تولید پیدا کرد، نیاز به شستشو دارد تا مجدداً مقدار تولید آب شیرین به حالت اول برگردد و ممبران تولید بیشتری داشته باشد.
اولین موادی که برای شستشو ممبران استفاده میشود، اسید شستشو ممبران میباشد که اسیدی بر پایه کلریدریک و یا بر پایه اسید سیتریک میباشد.
شستشوی دورهای ممبران باعث افزایش طول عمر فیلترها، کاهش هزینه تعویض ممبران و حفظ کیفیت آب تولیدی در دستگاه آب شیرینکن صنعتی میشود.
برای اطلاع از نحوه شستشو ممبران بر روی لینک کلیک فرمایید.
قلیا شستشو ممبران
پس از شستشو ممبران با اسید شستشو ممبران، برای اینکه محیط شستشو شده حالت خنثی پیدا کند باید از مواد خنثی کننده یا همان قلیا شست و شوی ممبران استفاده کرد.
مواد قلیایی شست شوی ممبران، اغلب بر پایه سود کاستیک میباشد. مدت زمان شستشو قلیایی برای ممبران، همانند شستشوی اسیدی حدوداً 45 دقیقه میباشد.
ضد جلبک ممبران (دترجنت ممبران)
در زمانهایی که دستگاه آب شیرین کن صنعتی برای مدت زمان زیادی قرار است خاموش بماند(بیش از یک هفته)، حتما باید از مواد دترجنت ممبران استفاده کرد.
در واقع پس از خاموش کردن ممبران، باید مواد ضد جلبک ممبران یا دترجنت را به آب موجود در پرشروسل و ممبران دستگاه اضافه نمود.
در غیراینصورت، آب راکد در ممبرانها باعث بوجود آمدن جلبک و تشکیل رسوب در فیلتر ممبران میشود.
مواد شیمیایی مورد استفاده در دستگاه آب شیرین کن
- آنتی اسکالانت
- سدیم متابی سولفیت
- رزین
- کلر
- سیلیس
- کربن اکتیو
آنتی اسکالانت
آنتی اسکالانت یا ماده ضد رسوب ممبران، از ترکیبات فسفاته و اسید کربوکسیلیک میباشد.
آنتی اسکالانت از تشکیل رسوبات کربناتی، سولفاتی و سیلیسی بر روی سطح ممبران جلوگیری کرده و باعث افزایش طول عمر ممبران و کاهش دفعات شستشو میشود.
در دستگاه آب شیرین کن صنعتی، این ماده توسط پمپ تزریق به آب ورودی به فیلتر ممبران تزریق میشود و مانع از رسوبگذاری بر روی سطح فیلتر ممبران میشود.
بهترین برند آنتی اسکالانت، آنتی اسکالانت فلوکن 260 میباشد.
سدیم متابی سولفیت
متابی سولفیت سدیم یا SMBS با فرمول Na2S2O5 برای جلوگیری از رشد باکتریها در سیستم آب شیرین کن صنعتی استفاده میشود.
همچنین در سیستمهایی که دارای میکروب و باکتری هستند، برای حذف میکروب، کلرزنی انجام میشود.
بعد از عملیات کلر زنی، به دلیل مخرب بودن کلر برای فیلتر ممبران باید کلر را حذف کرد. سدیم متابی سولفیت یکی از بهترین مواد شیمیایی برای حذف کلر میباشد.
متابی سولفیت در دو مدل متابی سولفیت سدیم گرید خوراکی و گرید صنعتی موجود میباشد.
رزین
در بسیاری از صنایع برای حذف سختی آب و عدم رسوبگذاری آب در سیستمهای حرارتی و برودتی از دستگاه سختی گیر رزینی استفاده میشود.
مهمترین قسمت این دستگاه رزینهای تبادل یون میباشند که با جایگزین کردن یونهای کلسیم و منیزیم با یون سدیم، سختی آب را حذف میکنند. این امر باعث میشود تا رسوبگذاری صورت نپذیرد.
استفاده از رزین با کیفیت در دستگاه سختیگیر، راندمان سیستم را افزایش داده و از ایجاد رسوب در دیگ بخار، مبدلهای حرارتی و تجهیزات صنعتی جلوگیری میکند.
رزینها به سه دسته کلی رزین آنیونی، رزین کاتیونی و رزین میکسبد تقسیم بندی میشوند. بهترین برند رزین تبادل یون، رزین پرولایت میباشد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر پیرامون رزین کلیک کنید.
کلر
کلر یکی از مواد شیمیایی مهم در تصفیه آب است. کلر زنی آب به عنوان یکی از موثرترین روشها برای ضدعفونی کردن آب کاربرد میباشد. کلر یک ماده ضدعفونیکننده بسیار قوی است که قادر به حذف باکتریها، ویروسها و سایر میکرو ارگانیسمهای مضر از آب میباشد.
همچنین کلر به عنوان یک اکسیدکننده در فرآیندهای تصفیه فیلتراسیون آب استفاده میشود. کلر در سه حالت گاز، با نام گاز کلر و فرمول Cl2 و کلر مایع با نام هیپوکلریت سدیم با فرمول NaClO که به نام آب ژاول نیز شناخته میشود و همچنین کلر جامد یا همان هیپوکلریت کلسیم موجود میباشد.
سیلیس
سیلیس اصلیترین بخش سیستم پیش تصفیه دستگاه آب شیرین کن(فیلتر شنی) میباشد. به همین دلیل گاهی به سیلیس، سیلیس فیلترشنی یا حتی شن فیلتر شنی نیز میگویند.
بزرگترین و مرغوبترین معادن سیلیس در ایران در همدان است. سیلیس با توجه به کیفیت به سه دسته سیلیس ممتاز، سیلیس درجه یک و سیلیس درجه دو تقسیم بندی میشود.
کربن اکتیو
کربن اکتیو یا کربن فعال به مواد کربنی گفته میشود که به دلیل تخلخل زیاد و سطح داخلی بالا (بیش از 3000متر مربع در یک گرم کربن اکتیو)، قادر به حذف بو، رنگ و مزه بد آب میباشد.
کربن اکتیو به دلیل قدرت جذب بسیار بالا، یکی از مهمترین مواد مورد استفاده در پیشتصفیه دستگاههای آب شیرینکن و سیستمهای تصفیه آب صنعتی محسوب میشود.
مهمترین استقاده کربن اکتیو یا زغال فعال در فیلتر کربنی میباشد. فیلتر کربن یکی از واحدهای پیش تصفیه در صنعت تصفیه آب و فاضلاب میباشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر بر روی کربن اکتیو کلیک نمایید.
سوالات متداول (FAQ)
استفاده از مواد شیمیایی باکیفیت چه مزایایی دارد؟
استفاده از مواد شیمیایی استاندارد موجب افزایش راندمان تصفیه، کاهش مصرف انرژی، جلوگیری از رسوب و خوردگی و افزایش عمر تجهیزات تصفیه آب میشود.
آیا خرید مواد شیمیایی ارزانتر همیشه بهصرفهتر است؟
خیر. در بسیاری از موارد، استفاده از مواد ارزان و بیکیفیت باعث افزایش هزینههای تعمیرات، تعویض ممبران و کاهش راندمان سیستم میشود.
آیا مواد شیمیایی تصفیه آب تاریخ انقضا دارند؟
بله. اکثر مواد شیمیایی دارای تاریخ مصرف مشخص هستند و نگهداری نامناسب میتواند باعث کاهش کارایی آنها شود.
قیمت مواد شیمیایی تصفیه آب به چه عواملی بستگی دارد؟
برند، خلوص، کشور تولیدکننده، نوع بستهبندی و میزان سفارش از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت مواد شیمیایی تصفیه آب و فاضلاب هستند.
قبل از خرید مواد شیمیایی تصفیه آب چه اطلاعاتی باید در اختیار فروشنده قرار دهیم؟
بهتر است آنالیز آب، ظرفیت سیستم، نوع دستگاه و مشکل موجود در سیستم را در اختیار کارشناسان قرار دهید تا مناسبترین محصول به شما پیشنهاد شود.
نظرات کاربران